Biz de yola tarif ettiğim bu düşüncelerle çıktık. Genç olarak sorumluluklarımız ve rahatsızlıklarımız vardı. İsteğimiz ve enerjimiz de vardı. Evrim Çalışma Grubu’nu kurduk. Böyle bir gruba ihtiyaç var mı sorusunu çok da irdelemeden başladık işe; bizce ihtiyaç vardı ve bu yeterli bir nedendi. Ama biz grubu kurduktan dört ay sonra Science dergisinde yayınlanan bir makale “bize ihtiyaç var mı?” sorusuna dahi gerek bırakmadı. Acil icraatın gerekliliğini gözler önüne serdi. Hani 34 ülke halkının katıldığı “evrimi anlama sorgusu”nda, Türklerin sonuncu olduğu ve Amerikalıların “En azından Türkiye’yi geçtik!” diyerek kendileriyle dalga geçtikleri anketten bahsediyorum. İşte bu anketin sonuçları kurduğumuz grubu bizim gözümüzde haklı çıkardı. Prof. Aykut Kence ve Doç. Tuğrul Giray da bizim gibi konu ile ilgili rahatsızlıklara sahiptiler ve rahatsız bireyler olarak (teşbihte hata olmaz) bize destek verdiler. Kendilerine de Evrim Çalışma Grubu adına teşekkür ederim.
Peki kimdir Evrim Çalışma Grubu?
Ankara, Bilkent, Hacettepe ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin başta biyoloji ve eğitim bölümleri olmak üzere, fen bilimleri, eğitim bilimleri, sosyal bilimler ve mühendislik alanlarında lisans, yüksek lisans ve doktora yapmakta olan insanlar tarafından, Şubat 2006’da kurulmuş bir gruptur.
Amacı nedir?
•Üyelerini, Evrim Kuramı hakkında daha fazla çalışmaya teşvik etmek ve ileride yapılacak evrimsel çalışmalara zemin hazırlamak.
•Kuram’ın, ülkemizde, daha fazla insan tarafından anlaşılmasını sağlamak.
•Gerici çevrelerin etkisiyle ve kötü eğitim ile yıpranan bilimsel düşünce sisteminin onarılmasına yardım etmek.
•Evrim Kuramı’nın anlatılması ve anlaşılması konularında çalışmalar yapmak ve bu çalışmalardan elde edilecek sonuçları konunun muhatapları ile paylaşmak.
•Doğru yöntemleri kullanarak daha fazla kişiye ulaşmak.
Bugüne kadar ne yapmıştır?
•Evrim Sempozyumları
2006 Mayıs’ında Hacettepe Üni. ve ODTÜ’de düzenlenen sempozyumlarda konu başlıkları sırasıyla şöyle olmuştur: Açılış, Neden Evrim Kuramı ve Darwin?, Değişimin Doğası ve Jeolojik Devirler, Evrim Kuramının Yapısı ve Felsefi Temeli, Yaşamın Evrimi, Biyolojik Evrimin Mekanizmaları. Evrimin Açıklama Gücü, Soru-Cevap Kısmı.
•Evrim Konferansları
New York Eyalet Üni.’den Prof. Douglas J. Futuyma, Akdeniz Üni.’den Prof. Yaman Örs ve Harvard Üni.’den Prof. Andrew Berry, sırasıyla, “The Most Important Theory in Biology”, “Kuram, Kavram ve Evrim” ve “Evolution and Us” başlıklı konuşmalarıyla katılmışlardır.
•Çankaya Evrim Günleri
Şubat ayında Dr. Tuğrul Giray, Dr. Şevket Ruacan, Dr. Musa Doğan ve Dr. Şükran Sevimli, sırasıyla, “Günlük Yaşamda Evrim”, “Evrim, Bağışıklık Sistemi ve Kanser”, “Türkiye ve Dünyada Buğdayın Evrimi” ve “Anadolu’da Hijyen Kavramının Evrimi” başlıklı konuşmalarıyla katılmışlardır.
Mart ayında Dr. Erol Şahin, Dr. Evren Koban ve Prof. Aslıhan Tolun, sırasıyla, “Evrimsel Programlama ve Robotlar”, “Evcilleştirmenin Etkisinde Evrim” ve “Evrim ve Genetik Hastalıklar” başlıklı konuşmalarıyla katılmışlardır.
Nisan ayında Kahraman İpekdal, Prof. Meral Kence, Prof, Göktürk Üçoluk ve Prof. Haluk Ertan, sırasıyla, “Vektör Hastalıklarının Evrimi”, “Direncin Evrimi”, “Evrimsel Berim” ve “Biyokimyasal Evrim” başlıklı konuşmalarıyla katılmıştır.
Şubat, Mart ve Nisan aylarında birer adet olmak üzere toplam üç program düzenlenmiştir.
•Berkeley Üni. “Understanding Evolution” adlı web sitesinin Türkçeleştirilmesi.
•Radyo ODTÜ ile Bir Bilim Programı için Anlaşma
Bugünden sonra ne yapacaktır?
•Sempozyum ve konferanslara devam edilecek.
•Çankaya Evrim Günleri kitaplaştırılacak.
•Çeviri faaliyetlerine devam edilecek.
•Radyo programı hazırlanacak.
•Milli Eğitim biyoloji müfredatı analiz edilecek.
•Bir web sitesi kurulacak.
•“Darwin Günü” tanıtılacak, yaygınlaştırılacak.
Evrim Çalışma Grubu adına saygı ve sevgilerimi sunarım.
Özet: Çalışmada ilk olarak Türkiye’de evrim konulu internet sayfalarının genel durumundan bahsedilecek, ardından da Evrim Çalışkanları tarafından Türkçeye çevrilmekte olan Berkeley Üniversitesi “Understanding Evolution” internet sitesinin hangi konuları ne şekillerde ele aldığı, haritası verilmek suretiyle katılımcılara tanıtılacaktır. Adı geçen internet sitesinin ülkemiz evrim eğitimine ve halkın evrim konusunda bilinçlenmesi çabalarına ne şekillerde katkıda bulunabileceği tartışılacaktır. Bunlara ek olarak internet sitesinin nasıl geliştirileceğine, hangi yeni bölümlerin siteye ekleneceğine değinilecek ve bu yeniliklerin uzaktan eğitim alanında ne tip kullanım alanları yaratacağı hakkında bilgi verilecektir.
Giriş: İnternet günümüzde bilgiye ulaşma araçları içinde en hızlı olanıdır. Çok fazla sayıda, çok farklı kaynaktan bilgiye anında ve neredeyse her yerden ulaşabilme olanağı sağlamaktadır. Günümüzde internet kullananların sayısı 1 milyarı aşmıştır (1). Radyo, televizyon ve internete uyum süreçleri incelendiğinde, 50 milyon kullanıcıya ulaşmak için gereken süre radyo için 38 yıl, televizyon için 13 yıl iken, internet için bu süre sadece 5 yıldır (2). İnterneti kullanma becerisi açısından bireyler arasındaki büyük farklılıklar, kullanıcıların internette dolaşanlar veya sürüklenenler olarak ikiye ayrılmasına yol açmıştır (3). İnternette 100 milyara yakın sayfa bulunduğunu düşünürsek neredeyse bir “derin internet”in varlığından söz edebiliriz. Zira bu bilgi yığını içinde, ulaşılan bilginin “doğruluğu”nun bir garantisi yok ya da bir kontrol mekanizması bulunmamakta. Türkiye’de de 7,2 milyon internet abonesi var, etkin kullanıcı sayısı ise 10–15 milyon olarak tahmin ediliyor.
Evrim dersleri ülkemiz lise müfredatında, son sınıfın ikinci döneminde son konu olarak yer almaktadır ve bu konunun işlenmesi için iki saat ayrılmıştır. Üniversite giriş sınavı hazırlıkları nedeniyle bu dönemde öğrenciler rapor alarak okula devam etmiyorlar. Buna ek olarak evrim kuramı gibi kapsamlı bir konuya ayrılan ders saati kesinlikle yeterli olmadığı gibi, müfredatta evrim kuramına dair hiçbir temel kavram öğrenciye verilmemekte, yüzeysel bir şekilde “değişim” fikrinden bahsedilmektedir. Okul ya da dershanelerde kullanılmak üzere hazırlanmış çok sayıda biyoloji ders kitabında, “Yaşamın Ortaya Çıkışına Dair Bazı Görüşler” başlığı altında, örneğin abiyogenez görüşü ve panspermia görüşü arasında yaratılış efsanesi de bir görüş olarak yer almaktadır. Görüş kavramının bilimsel açıdan ne ifade ettiği ise tartışmaya çok açıktır. Üniversite Konseyleri Derneği bu içerik ile ilgili olarak 3 Mart 2006 tarihinde dava açmıştır. Fakat lise öğrencilerinin ulaşabileceği kaynaklarda bilgi hala bu şekilde verilmektedir.
BÖLÜM IX: HAYATIN BAŞLANGICI İLE İLGİLİ GÖRÜŞLER
I. Hayatın Başlangıcı ile İlgili Görüşler
A. Kendiliğinden Oluş (Abiyonez) Görüşü
B. Panspermia Görüşü
C. Ototrof Görüşü
D. Hetetrof Görüşü
E. Yaratılış Görüşü
II. Canlıların Evrimi ile İlgili Görüşler
A. Lamarck ’ın Evrim ile İlgili Görüşleri
B. Darwin ’in Evrim ile İlgili Görüşleri
Üniversite öğrencileri için de son yıllara kadar evrim kuramıyla ilgili Türkçe kaynak sayısının azlığı önemli bir sorun teşkil etmekteydi. Yakın geçmişte kitap çevirilerine hız kazandırılmaya başlandığını görüyoruz.
İnternet kaynaklarında “evrim” kelimesini tarattığımızda listede ilk olarak Wikipedi sayfası görünse de, ardından “Evrim Aldatmacası”, “Evrim Kuramının Çöküşü” gibi evrim karşıtı sitelerin sayısının çokluğu göze çarpmaktadır. Evrim karşıtlığı, sadece bu özgül evrim karşıtı sitelerde işlenmemekte, ayrıca biyoloji konusunda çok sayıda yazı, şekil ve animasyon içeren kaynak sitelerde de “lafın arasına sıkıştırılmaktadır”. Evrim kuramını savunan sitelere de rastlamak mümkündür. Bu siteler, genellikle bilgi sunmaktan ziyade kuramı savunma amacıyla, karşıt sitelere kıyasla daha amatörce hazırlanmış siteler ya da bloglardır. Birçoğu tamamlanmamış ya da içeriğin altı tam olarak doldurulmamıştır.
Bir öğrencinin evrim kuramı hakkında bilimsel bilgi edinmek amacıyla internette Türkçe araştırma yapması durumunda, konuyu her yönüyle ele alan, bilimsel güvenirliği olan, dolayısıyla evrim eğitimine gerçek anlamda katkıda bulunacak bir evrim sitesi mevcut değildir. Eğitimi, özellikle yeni yapılandırmacı kuram çerçevesinde “eğitsel çevrenin ve eğitsel etkileşimlerin düzenlenme süreci” olarak tanımlayabiliriz. Eğitsel geçerlilik sorunu bu “çevrenin” yapısını ele almamızı gerektirdiği gibi çok sayıda öğrenci için, internetin genel öğrenme kapsamının büyük kısmını teşkil edeceğini kabul etmemizi de gerektirecektir.
Berkeley Üniversitesi evrim sitesi “Understanding Evolution”ı Türkçeye çevirmek bu çevreyi düzenleme sürecine katkıda bulunma amacını gütmektedir.
Genel Bilgi:http://evolution.berkeley.edu/ Understanding Evolution’u Hazırlayanlar
Site California Üniversitesi Paleontoloji Müzesi tarafından hazırlanmış, ticari olmayan bir eğitim sitesidir. Amacı evrimsel biyoloji bilimini ve tarihçesini öğretmektir. Site, konuya aşina olmayan okuyucuların evrimin ne olduğunu, sürecin nasıl işlediğini, hayatımızı nasıl etkilediğini, evrimsel biyoloji araştırmalarının nasıl gerçekleştirildiğini ve konuya ilişkin fikirlerin zaman içinde nasıl değiştiğini anlamasına yardımcı olmaktadır.
Sitenin hazırlanması için 22 kişilik bir ekip çalışmıştır. Ekip, müze yöneticileri, Berkeley Üniversitesi profesörleri, bilim öğretmenleri, biyologlar, sınıf öğretmenleri, eğitim uzmanları, tasarımcılar ve öğrencilerden oluşmaktadır. İçerik hazırlanmasında eğitmenler ve evrimsel biyologlar büyük ölçüde işbirliği yapmıştır. Hem genel okuyucuya yönelik kısımdaki bilgilerin verilişi, hem de öğretmenler için evrim öğretimi rehberi kısmının tasarlanması, eğitim teknolojileri ve bilimlerinden gelen yönlendirmelerle düzenlenmiştir. Sonuçta ortaya bilimsel açıdan oldukça doyurucu, bilgiyi sunma konusunda etkili ve sitedeki bilgilerin eğitim ortamlarında kullanılabilirliği açısından da güvenilir, bilimsel bir web sitesi çıkmıştır.
Evrim Çalışkanları ve Çeviri SüreciWeb sitesinin Türkçeye kazandırılması konusundaki görüş Haziran 2006 tarihinde, ilk olarak Boğaziçi Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Hamdi Erkunt’un önerisiyle şekillenmiştir. Hamdi Erkunt, Boğaziçi Üniversitesi’nde Eğitim Teknolojileri alanında öğretim üyesi olarak görev yapmakla birlikte, evrim kuramının ele alınışı ve eğitimi konularındaki yaklaşımıyla sürecin başından itibaren yol gösterici olmuştur. Sitenin kurucusu Judy Scotchmoor ile iletişim kurulmuş ve karşılıklı yazışmalar neticesinde, iki ortak belirlenmiştir. Resmi olarak Boğaziçi Üniversitesi’ni temsilen Yrd. Doç. Dr. Hamdi Erkunt, UC Museum of Paleontology’ yi temsilen Judy Scotchmoor’un imza koyduğu bir anlaşma hazırlanmış, bu anlaşma metni kargo ile Türkiye’ye basılı olarak yollanmış, imzalanarak diğer ortağa geri gönderilmiştir. Resmi izlek, anlaşmanın yapılmasıyla tamamlanmıştır. Üçüncü adım olarak, sitede kullanılan yazılı ve görsel gereçlerin, asıl kopyalarının, sayısal olarak yollanması gerçekleşmiştir.
Projenin geniş çevirmen ve denetmen ağına erişimi için Türkiye’nin çeşitli üniversitelerindeki lisans/y.lisans/doktora öğrencilerinin yanı sıra, dünyanın çeşitli ülkelerinde okuyan lisans sonrası çalışma yürüten öğrenciler ile de temas kurulmuştur. Çevirmenlik, Türkçe yayına hazırlama ve diğer bir dizi alt başlıkta görev almış toplam 70 kişilik bir proje grubu oluşturulmuştur. Bu proje grubu, “Evrim Çalışkanları” adını almıştır. Bu adla
Bu ePosta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir
adında bir e-posta grubu oluşturulmuştur. Ayrıca, Evrim Çalışkanları’nın alışılmış çalışma yönteminin düzenlenmesi konusunda bir Proje Yönetim Kurulu seçilmiş ve bu kurulun daha etkin olarak iletişim halinde olması sağlanmıştır.
Çeviri, temel olarak, eldeki belgelerin, ortak ve güvenli bir paylaşım alanında, ikili ya da çoklu tartışmalar yoluyla geliştirilmesine olanak tanıyacak bir ara yüz kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla WikiMedia’nın geliştirdiği ve Wikipedia sitesinin belkemiğini oluşturan MediaWiki yazılımı kullanıldı. Bilindiği gibi Wikipedia dünyanın internet erişimi olan her yerinden kullanıcıların özgürce katkı koyabildikleri ansiklopedik bilgi içeren bir internet alanıdır. Wikipedia tarafından geliştirilen MediaWiki yazılımı, bilginin herkes tarafından özgürce paylaşılması amacıyla da uyumlu olarak herhangi bir ücret ödemeden edinilip kullanılabiliyor.
Bu ara yüz kullanılarak her kullanıcının, kendi çevirilerini oluşturulan alana yükleyerek sitenin oluşumunun sürekli olarak içinde olması sağlanmıştır. Ayrıca, ortak paylaşım alanının sürekli etkin olması dolayısıyla, çeviriler üzerindeki yorumlar, doğrudan kullanıcıların erişimine açık olmuş, terimler/kavramlar ve bunların doğru karşılıklarını bulmayı kolaylaştırmıştır.
Projenin oluşum sürecinde, ODTÜ Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aykut Kence, Akdeniz Üniversitesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Battal Çıplak, önerileriyle projenin oluşum sürecine katkı koymuşlardır.
http:// evolution.berkeley.edu adresli sitenin Türkçeye çevirisi tamamlandıktan sonra, siteye
http:// evrim.boun.edu.tr adresinden erişilebilecektir.
Sitenin Genel YapısıSite ana hatlarıyla dört bölümden meydana gelmektedir. Bunlar, sitenin kalbini teşkil eden ve evrime dair temel kavram ve mekanizmaların kuramsal olarak ve/ veya örneklerle açıklandığı “Ana İçerik”, -Ana İçerik’teki makalelerin dört ana konuya göre yeniden gruplanmasından meydana gelen ve bunlara katkıda bulunan ek makaleler ve başka sitelere bağlantıları içeren Konu Başlığına Göre Dizin, öğretmenlere evrim kuramını anlamada ve anlatmada yol gösteren “Öğretmenler İçin Evrimi Anlamak” ve kuramla ilgili güncel haberlerin ele alındığı “Haberlerde Evrim” bölümleridir.
Bu bölümlere ek olarak sitenin bir de “Sözlükçe”si bulunmaktadır. Bazı sayfalarda, konuya dair temel kavramların pekiştirilmesi amacıyla sayfanın en alt kısmında yer alan “Bir tura çıkın” bağlantısı yer almaktadır. Ayrıca kimi konu başlıkları okuyucuyu yönlendirmek amacıyla “İleri Düzey” ve “Öğrenciler İçin” imleriyle işaretlenmiştir. Bunlara ek olarak “Site İçi Arama Motoru” ile de ilgi duyulan anahtar kavramlar hakkında tarama yapılabilmektedir. Sitenin diğer bir özelliği de, site üyelerine yapılan eklemeler -sitenin ana içeriği hazırlanan yeni makalelerle sürekli geliştirilmektedir- ve yeni haberler hakkında e-posta yollanmasıdır.
Ana İçerikTemel kavramları hem kuramsal hem de uygulamalı açılardan ele alan özel makaleleri barındıran Ana İçerik, genel okuyucuya yönelik hazırlanmıştır ve sekiz alt bölümden meydana gelmiştir. Bunlardan ilki olan “Evrim 101”de biyolojik evrime dair ana kavramlar ve mekanizmalar detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. “Arthropoda Hikâyesi” adlı ikinci bölümde şubeye ait temel özellikler bölüm sonu yoklamalarıyla verilmiş, ardından Kambriyen dönemine ait bazı türlerden hangilerinin Arthropoda şubesine ait olduğu, hangilerinin diğer şubelere ait olduğu evrimsel bir perspektifle açıklanmıştır. Son olarak da Arthropoda şubesinin evrimsel açıdan neden bu kadar başarılı bir grup olduğu ve insanoğlunun bu grup ile günlük hayattaki ilişkileri ele alınmıştır. Bölüm çok sayıda karikatür, fotoğraf ve canlandırmayla desteklenmiş, esprili ve kolay anlaşılır bir dille sunulmuştur. Bunu izleyen “Bakteri Evrimiyle Mücadele Etmek” başlıklı ölümde Carl Bergstrom’un ilaçlara direnç kazanan hastane bakteriyle yaptığı çalışmalar üzerinden doğal seçilimin işleyişi, evrim üzerinde deney ve gözlemlerin nasıl yapılabileceği, evrimsel bilginin günlük hayata nasıl uyarlanabileceği ve modellemeler hakkındaki sorulara cevap verilmiştir. “Örümcek Tarzı Aloha!” başlıklı dördüncü bölümde, Hawaii Adalarında yaşayan gülen yüzlü örümceklerin değişimini anlatmak için örnek olarak ele alınmış, tür kavramına bir giriş yapılmıştır. Beşinci bölümde, “Sinsi Olan Hayatta Kalır” başlığı altında verilen bu karikatürde evrim kuramına dair temel yanlış anlamalardan biri olan “güçlü olanın hayatta kalması” yorumu, bir eş adayını baştan çıkarmaya çalışan bir çekirgenin hikâyesi üzerinden esprili bir şekilde eleştirilmiş ve düzeltilmiştir. “Ateş Karıncaları İşgal Eder ve Evrimleşirler” başlıklı altıncı bölümünde, ateş karıncalarının bir ya da birden çok kraliçe kabul etmelerine göre belirlenen alansal yayılım taktiklerinin genetik temelleri, bu taktiklerin karıncaların evrimleri ve bu zararlılarla mücadelede önemleri açısından ele alındığı bu bölümde, şu gibi sorulara cevap verilmiş; doğal seçilim farklı çevresel koşullar altında farklı genleri nasıl seçer? Basit bir gen karmaşık bir davranışı nasıl şekillendirir? Ateş karıncalarının evrimsel tarihçelerini anlamamız, onların istilalarını yavaşlatmada bize nasıl yardımcı olur? Yedinci bölümde, “Evrimsel Düşüncenin Tarihi” başlığı altında evrim kuramının tarihi gelişimi 3 ana devirde ele alınmış, her bir devir, kuramın gelişiminde önemli yeri olan bilim insanları ve bunların kurama olan katkıları çerçevesinde şekillendirilmiştir.
Konu Başlığına Göre Dizin“Evrimi Anlamak” sitesinde aradığınızı bulmak gerçekten çok kolaylaştırılmıştır, nitekim bu bölümde de tüm içerik dört temel soruya cevap teşkil edecek şekilde yeniden gruplandırılmış ve ek makalelerle ve başka sitelere bağlantılarla desteklenmiştir. Bu sorular; Evrim nedir ve nasıl işliyor? Evrim hayatımı nasıl etkiliyor? Evrimin kanıtları nelerdir? Evrim kuramının tarihçesi nedir?
“Öğretmenler İçin” Evrimi Anlamak“Öğretmenler İçin” Evrimi Anlamak, öğretmenlere evrim konusunda yardımcı olmak amacıyla, Evrimi Anlamak altında yapılandırılmış bir alt sitedir. Bu öğretmen sitesi, temel evrim bilgisi, öğretme taktikleri, farklı seviyelere uygun olacak şekilde hazırlanmış kavram listeleri, ders ve alan çalışması planlarını içermektedir. Amaç, öğretmene evrim anlatırken yardımcı olmak olduğundan, konu sonunda bulunan yoklamalarda sorular öğrencilerden gelebilecek sorulardan seçilmiştir. Konuların sonunda yer alan, konuya dair temel konuların farklı seviyelerde farklı şekillerde işlenmesine yardımcı olacak ders planları ve çeşitli etkinlikler-sınıf içi etkinlikler, alan etkinlikleri, web etkinlikleri, makaleler, konu anlatımları- içeren “Bunu Öğretin” ve konuya dair daha ayrıntılı bilgiye ulaşmak isteyenler için “Daha Fazla Öğrenin” bağlantıları yeni sayfalarda açılarak kullanım kolaylığı sağlamaktadır. Kullanılan dil, ilk ve ortaöğretim öğretmenlerine kullanımda kolaylık sağlanması açısından ağır değildir ve örnekler öğrencinin hazır bulunuşluğu göz önünde bulundurularak verilmiştir.
Bu alt site iki ana bölümden oluşmaktadır: “Evrimi Öğrenmek” ve “Evrimi Öğretmek”
"Evrimi Öğrenmek" kısmında işe, bir süreç olarak bilim, bilimin temel özellikleri, bilim-kültür ilişkisi gibi, bilime dair temel bir bakış açısı kazandıran “Bilimin Doğası” başlıklı bölümle başlanmaktadır. Bunun ardından, “Evrimin İlintisi” isimli kısımda evrim biliminin tıp, tarım, ekonomi, diğer bilimlerle ilişkisi üzerinde durulmakta ve ilişkiler yine güncel örneklerle anlatılmaktadır. Ana içeriğin parçaları olan “Evrim 101” ve “Evrimsel Düşüncenin Tarihi” kısımları bu bölümün de önemli bileşenlerindendir. Bunlara ek olarak, öğrencilerin konuyu anlamalarını kolaylaştıracak şekilde resimlerle donatılmış “Yanlış Anlamalar” ve “Evrimin Kanıtları” bölümlerine de yine Ana İçerik’ten ulaşmak mümkündür.
“Evrimi Öğretmek” kısmında ise ilk olarak öğretmene genel olarak dersi anlatma biçimiyle ilgili önerilerde bulunulmakta, bunun ardından yine temel kavramların farklı seviyelerde ne şekillerde ele alınabileceğine dair bir program, ders ve etkinlik içeriği verilmektedir. Öğretmenin dersi sadece kuramsal olarak anlatmasının önüne geçmek amacıyla, çok sayıda sınıf içi etkinlik, deney ve alan çalışması planları ile ders programı desteklenmektedir. Sitenin öğretmene yardımcı olduğu başka bir nokta ise, onu cesaretlendirmek olarak öne çıkmaktadır. “Engelleri Aşmak” başlıklı bölümde derste evrim kuramını anlatırken karşılaşılan toplumsal, öğretmen ya da öğrenci kaynaklı çeşitli zorluklar ve bunları alt etme taktikleri verilmiştir. Evrim karşıtları ve konuyla ilgili açılmış dava örnekleri verilirken bir yandan da öğretmen, evrim anlatırken yapabileceği olası hatalara karşı uyarılmış ve bu hatalar daha yapılmadan düzeltilmeleri amaçlanmış, dikkat edilmesi gereken noktaların altı çizilmiştir.
Haberlerde Evrim
Bu bölümde her ay, basında doğrudan ya da dolaylı olarak evrim konusuyla ilgili yazılar derlenip, konunun kolayca anlaşılmasını sağlayacak açıklamalarla birlikte verilmektedir. Konuyla ilişkili haberleri içeren başka internet sitelerine bağlantılar vardır. Ayrıca konuyla bağlantılı ana içerik yazıları bulunduğu takdirde bu yazılara da bağlantılar verilmiştir. Geçmiş aylara ait haberlere de arşivden ulaşmak mümkündür. Bu bölümde yine öğretmenler için yardımcı olacak başlıklar var. Sınıfta bu örneği kullanmak isteyen bir öğretmenin konuyla ilgili ne gibi sorular yöneltebileceği, konuyu hangi kuramsal alanlara genişletebileceği, daha fazla bilgi için hangi kaynaklara başvurabileceği gibi noktalar için ipuçları verilmektedir.
Tartışma ve Sonuç: Berkeley Üniversitesi “Understanding Evolution” sitesinin Türkçeye çevrilmesi önemli ve örnek yaratan bir aşamadır. İnternette evrim kuramı ve bilimi hakkında içeriği tutarlı, güvenilir, eğitim bilimleri ve teknolojileri göz önünde bulundurularak hazırlanmış tek Türkçe site olacaktır. Sitenin hedef kitlesi olarak halk ve biyoloji öğretmenleri belirlenmiştir.
Gelecekte eğitimin, örgün ve uzaktan eğitimin bir bileşimi şeklinde planlanacağı öngörülmektedir (6). Özellikle üniversite eğitiminde bu ve benzeri sitelerden faydalanmak, hem öğreticiler hem de öğrenciler için kaçınılmaz olacaktır. Site şu anki içeriyle üniversite düzeyinde ancak temel gereksinimleri karşılayacak donanımdadır. Verilen etkinlikler ve önerilen tartışmalar üniversite evrim derslerinde doğrudan uygulanabilir ya da gerekli olursa uyarlanabilirler. Bu nedenle, sitenin içeriğinin, yüksek öğrenim düzeyinin ihtiyaçlarını da karşılayacak şekilde geliştirilmesi ya da yeni siteler hazırlanması gerekmektedir.
“Türkiye’de Evrim Kuramı Öğretimi Tartışmasında Öğretmenlerin Konumu” başlıklı makale, evrim kuramı eğitimini geliştirmek için öğretmenleri evrim kuramı konusunda daha donanımlı kılacak, konuyu sınıfa ve laboratuara taşımakta onları destekleyecek çalışmalar yapılması gerekliliğini bildirmiştir (7). Sitenin özellikle de öğretmenler için hazırlanmış kısmı, Amerikan eğitim sistemine göre hazırlanmıştır. Bu, ülkemiz öğretmenlerinin siteden faydalanamayacakları anlamına gelmemektedir, fakat özellikle ders programlarının ve sınıf içi-dışı etkinliklerin müfredata uygun şekilde yeniden düzenlenmesi, belki de bu amaçla yeni bir site hazırlanması daha faydalı olacaktır. Yine de site, en büyük katkılarından biri, bilim tarihinin bu en önemli kuramlarından birini iki saatte yeterli derecede anlatamayan öğretmenlere kolaylık sağlamak olacaktır. Çünkü sitede öğrencilerden gelebilecek keskin ve kilit sorulara verilecek cevaplar, takınılması geren tutumlar, düşülebilecek olası tuzaklar da veriliyor.
Öğretmenler, öğrencilerine sadece siteden faydalanmak suretiyle hazırlanabilecek ödevler verebileceklerdir. Site kullanışlılığı sayesinde, evrim kuramının okullarda daha kapsamlı verilebilmesine olanak sağlayacaktır.
Genel okuyucunun anlama becerisini arttırmak için kullanılacak örnekler de ülkemiz üniversitelerinde yapılan çalışmalardan verilerek bilginin içselleştirilmesi kolaylaştırılabilecektir.
Öğretmenlerin katkılarına açık bir Wiki sayfası kurgulandığı ve site bu yönde geliştirildiği takdirde, öğretmenler de deneyimlerini, fikir ve önerilerini sayfanın yapısına ekleyebileceklerdir.
Sonuç olarak ülkemizde bir birey, biyoloji bölümü öğrencisi olmadığı takdirde (ki bazı biyoloji bölümlerinde evrim dersi olmadığı için bu da mümkün olmayabiliyor) biyolojinin ve bilim tarihinin en önemli teorilerinden biri hakkında bilgi sahibi olmak konusunda, yalancı bilimle çevrili bir ortamda kendi başına bırakılmıştır. Halkı bilinçlendirme ve bilgilendirme konusunda yapılacaklar arasında ilk sıralarda, güvenilir, kolay anlaşılır ve profesyonelce hazırlanmış web sitelerini sayısının arttırılması gelmelidir.
Hazırlanacak sitenin kurumsal kimlikler altında (üniversiteler, odalar vb) hazırlayanların akademik kimlikleri (biyologlar, eğitimciler, yazılımcılar vb) desteğiyle verilmesi sitenin güvenilirliği açısından önem taşırken var olan “yalancı” bilimci sitelerin güvenilirliklerini de azaltacaktır.
Kaynaklar:1)
http://turk.internet.com/haber/yazigoster.php3?yaziid=155352)
http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0nternetin_Tarihsel_Geli%C5%9Fimi3) Carol S. Bond Surfing or drowning? Students’ internet skills
http://www.leeds.ac.uk/educol/documents/00002387.htm4)
http://evolution.berkeley.edu/5) Holyfield, S. & , Liber, O. (1995) Using the World Wide Web for the management of online learning resources, Active Learning 2, pp30-33, CTISS Publications.
6) Yalın, H. (2006) Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme.
7) Somel, N. (2006) Türkiye’de Evrim Kuramı Öğretimi Tartışmasında Öğretmenlerin Konumu.
Etkinlikler 
Saygılarımla