İçerik: Biyoloji yüzyılımızın bilimi ve evrim kuramının ışığı olmadan biyolojide hiçbir şey anlamlı değil... Peki, evrim kuramının yaşamımıza etkileri nelerdir? Neden grip aşıları her yıl yenileniyor, kuş gribi neden tehlikeli, antibiyotik direnci ne demek? Evrim kuramı, yeni zirai bitkilerin ıslahında, doğa korumada, biyoteknolojide hatta mühendislikte nasıl kullanılıyor? Tüm bu soruların cevabı Evrim Çalışma Grubu tarafından, Çankaya Belediyesi Toplumsal Dayanışma Merkezi’nin (TODAM) desteğiyle düzenlenen Çankaya Evrim Günleri’nde tartışıldı.

Önemi: Türkiye'de ilk kez pek çok üniversiteden gelen ülkemizin saygın bilim insanları halkımıza evrimsel biyolojiyi hayatın içinden konularla anlatmak üzere bir araya gelip üç ay süren bir seminerler dizisi sundular. Üç ay boyunca keyifle ve heyecan ile düzenlediğimiz Çankaya Evrim Günleri’nde hepimiz çok sayıda yeni bilgi edindik, yeni bakış açıları kazandık. Bu nedenle Çankaya Evrim Günleri’nde konuşma yapan, katkıda bulunan herkese bir kez daha teşekkür ederiz. Son aylarda ülkemizde bilim ve evrim karşıtlığı yaparak kitleleri kandırmak isteyenlere karşı verilen mücadele yoğunlaşmıştır. Çok sayıda sempozyum, panel, seminer verilmekte, farklı görüşlere sahip medya araçlarında evrim kuramı ve bilimsel düşünce savunulmaktadır. Tüm bu çabaların aynı zamana denk gelmesi bir tesadüf olmadığı gibi, planlanmış da değildir. Evrimsel süreçtekine benzer bir şekilde, benzer çevresel baskılar benzer oluşumlara yol açmıştır.

Açılış Konuşması:

Bilimsel bir makaledeki istatistikler, bunları okuyan bilimadamını konuya yakınlığı derecesinde heyecanlandırabilir, yeni fikirler ve araştırma planları üretmesine neden olabilir. Fakat, bir makaledeki istatistiklerin, bir ülkenin bilimadamları için üzücü olması ender rastlanan bir durumdur. Oldukça prestijli bilimsel dergilerden biri olan Science'ın Ağustos 2006 sayısındaki bir makalede bir takım istatistikler verildi. Makale, 30’dan fazla ülke halkının evrim kuramını ne kadar anladığıyla ilgiliydi. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki gazetelerde, bu makalenin sonuçları “En azından Türkiye’yi Geçtik” başlığıyla duyruldu. Söz konusu makaleye göre, “Hayatta tek yol gösterici bilimdir.” diyen Atatürk’ün cumhuriyeti, bilimsel bir kuramı anlamada en son sırada yer alıyordu. Bu makelenin yayımlanmasından 5 ay önce, yurt içi ve yurt dışında çok sayıda üniversiteden, çok farklı alanlarda çalışmakta olan yüksek lisans ve doktora öğrencileri olarak bizler, durumun vehameti karşısında birşeyler yapılması gerekliliğini hissederek Evrim Çalışma Grubu’nu kurduk. Evrim Çalışma Grubu tarafından düzenlenen Çankaya Evrim Günleri’ne hoşgeldiniz.

Bilimsel düşüncenin tek tek, her birey tarafından içselleştirilmesinin çok gerekli olduğu bu günlerde, işe evrim anlatmakla başlamak zor yahut gereksiz görülebilir. Fakat bizim için önemli olan, bu zor girişimden dersler çıkarıp, herkese bilimsel değeri olan her konuyu anlatmanın mümkün olduğunu göstermeye çalışmak. Toplumla bilimi buluşturmada en önemli görev üniversitelere düşse de, toplumsal kurumların üniversitelere destek olması gerekir. Çankaya Evrim Günleri’nin düzenlenme amacı da işte tam bu noktada yatıyor. Amaç, evrim kuramını, hayatımızın içinden örneklerle anlatabilmek. Toplumumuz, yanlış bilgilendirilme ve buna bağlı olarak da öğrenmeye direnme sonucu bu bilimsel gerçeği anlama fırsatını neredeyse hiç yakalayamadı. Yanlış ya da eksik bilgi hiç bilgi sahibi olmamaktan çok daha tehlikeli.

Peki bir toplumun evrim kuramını bilmesi ve doğru anlaması neden önemlidir? Evrim kuramı, doğa bilimcilerin doğayı anlamada kullandıkları temel bilginin kaynağıdır. Herhangi bir bilim dalının kullandığı temel bilgilerin toplumların geneli tarafından özümsenmesi gerekli olmayabilir ancak, bilimsel olmayan bazı çevrelerin bu tip bilimsel bilgileri topluma bir yalanmış gibi göstermeye çabalaması, bir müdaheleyi gerekli kılıyor. Evrim kuramına karşı sergilenen mevcut tutum, tam da böyle bir müdaheleyi gerektirmektedir. Bilimadamları, yaptıkları çalışmalar ne olursa olsun yaşadıkları toplumun desteği olmaksızın gelişimi sağlayamazlar. Bilimadamları toplumun omuzlarına çıkıp yükselemezler, toplumu omuzlayarak yükselebilir ve yükseltebilirler. Toplumların cehalet düzeyi de bilimadamının omuzladığı yükü artırır ve gelişime sekte vurur.

Bütün bunların ötesinde, milyarlarca yıldır dünya üzerinde olan yaşamı anlamaya çalışırken, yaşamı doğru biçimde algılayabilme ve bir yaşam felsefesi geliştirme yolunda, evrim bilgisi güçlü bir ışık kaynağıdır.

Çankaya Evrim Günleri’ni düzenlemekteki amacımız sadece evrim kuramını anlatmak değil, bilimle hayatlarımızın nasıl birbirinden ayrılamaz bir bütün olduğunun ve bilimsel bilgi doğrultusunda yaşanmayan hayatların nasıl bir anda değersizleşebileceğinin de altını bir kez daha çizmek. Bu bağlamda Çankaya Belediyesi ve akademisyenlerin birazdan izleyeceğiniz işbirliği büyük önem taşımaktadır ve örnek teşkil etmelidir.

Neticede, ülkemizde evrimin daha çok anlatılmasıyla ilgili bir ihtiyaç olduğu açık. Biz Evrim Çalışma Grubu olarak, bu ihtiyaca cevap verecek bir hareket başlatmak istedik. Bunu tek başımıza yapmamız zordu. Bu yüzden, bize inanıp, bu işin altından kalkabileceğimizi düşünerek, bizden çok değerli desteklerini esirgemeyen Doç. Dr. Tuğrul GİRAY’a ve Prof. Dr. Aykut KENCE’ye, Çankaya Belediyesi Başkanı Muzaffer ERYILMAZ’a, Çatı Dershaneleri Kurucu Müdürü Levent ERKAN’a, Biyologlar Derneği İstanbul Şubesi’ne, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’ne, ODTÜ Öğretim Elemanları Derneği’ne, TODAM’a ve Leica Gantenbein’e can-ı gönülden teşekkür ederiz.

Son olarak, Evrim Çalışma Grubu olarak sizlere ilginiz için teşekkür ederiz ve bilimsel düşünceye yakın, bilim düşmanlığından uzak günler dileriz.

1. Çankaya Evrim Günleri

16 Şubat 2007 Cuma

Yer: Çankaya Belediyesi Çağdaş Sanatlar Merkezi

1. Açılış

2. Günlük Yaşamda Evrim

Dr. Tuğrul Giray (Porto Riko Üniversitesi)

3. Evrim, Bağışıklık Sistemi ve Kanser

Dr. Şevket Ruacan (Hacettepe Üniversitesi)

4. Türkiye ve Dünyada Buğdayın Evrimi

Dr. Musa Doğan (Orta Doğu Teknik Üniversitesi)

5. Anadolu'da Hijyen Kavramının Evrimi

Dr. Şükran Sevimli (Van Yüzüncüyıl Üniversitesi)

Dr. Tuğrul Giray

Hacettepe Üni. Tıp Fakültesi'nden 1969’da mezun oldu. 1969-1975 arasında ABD’de University of Pennsylvania ve New York University’de eğitim aldı.1979’da Hacettepe Üniversitesi'nde doçent, 1988’de profesör oldu. Uzun yıllar TÜBİTAK’ın çeşitli kurullarında ve Bilim Kurulu üyeliğinde bulundu. 1994 yılında Türkiye Bilimler Akademisi üyeliğine seçildi ve 2007’den itibaren Konsey üyesi olarak görev yapıyor. Halen Hacettepe Üni. Patoloji Anabilim Dalı'nda öğretim üyesi olarak görevlerini yürütmektedir. İlgi alanları kanser patolojisi, hematopatoloji, kemik ve yumuşak doku patolojisi, araştırma ve yayın etiğidir.

Dr. Musa Doğan

Bu ePosta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

Lisans derecesini Ankara Üni.'nden, yüksek lisans ve doktora derecelerini ise Edinburgh University (U.K)'den almıştır. Bitki taksonomisi ve sistematiği, ekosistem planlaması ve biyoçeşitlilik koruma (Ecosystem Assessment and Biodiversity Conservation ), bitki morfolojisi ve anatomisi ilgi alanları arasında yer almaktadır.

Dr. Şükran Sevimli

2. Çankaya Evrim Günleri

16 Mart 2007 Cuma

Yer: Çankaya Belediyesi Çağdaş Sanatlar Merkezi

1. Açılış

2. Evrimsel Programlama ve Robotlar

Dr. Erol Şahin (Orta Doğu Teknik Üniversitesi)

3. Evcilleştirmenin Etkisinde Evrim

Dr. Evren Koban (Orta Doğu Teknik Üniversitesi)

4. Virüsler ve Evrim

Dr. Koray Ergünay (Hacettepe Üniversitesi)

5. Evrim ve Genetik Hastalıklar

Dr. Aslihan Tolun (Boğaziçi Üniversitesi)

Dr. Erol ŞAHİN
http://kovan.ceng.metu.edu.tr/~erol/

1991’de Bilkent Üni. Elektrik ve Elektronik Müh. Bölümü’nden mezun oldu. Yüksek lisansını 1994’te ODTÜ Bilgisayar Müh. Bölümü’nde tamamladı. Doktora derecesini, 2000 senesinde, Boston Üni.’nin Bilişsel ve Sinirsel Sistemler Bölümü’nden, “Hareketli Robotlar için Görsel Nesne Konumlandırılması” başlıklı tez çalışması ile aldı. 2000-2001 yılları arasında Belçika’da Starlab Araştırma Laboratuarları'nda Baş Araştırmacı olarak çalıştı. 2001-2002 yılları arasında Libre de Bruxelles Üni.’nin Disiplinlerarası Yapay Zeka Geliştirme Enstitüsü’nde doktora sonrası araştırmacı olarak bulundu. Araştırmalarına ODTÜ Bilgisayar Müh. Bölümü’nde doçent olarak devam etmekte ve KOVAN Araştırma Laboratuarı’nı yönetmektedir. Dr. Şahin adaptif otonom ajanlar konusunda çalışmaktadır.

Dr. Evren KOBAN
Bu ePosta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

Dr. Koray ERGÜNAY, ailesi ile ilgili bir sağlık sorunu nedeniyle konuşmasını yapamamıştır.

Dr. Aslıhan TOLUN
Bu ePosta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

Fizik lisans eğitimini 1971’de, Robert Kolej’de tamamladı. Yüksek lisans derecesini 1973’te ABD’deki Pennsylvania State Üni. Biyofizik Bölümü’nden, doktora derecesini ise 1979’da İsveç’teki Uppsala Üni. Genetik Bölümü’nden aldı. 1979-1982 yılları arasında ABD’deki California Üni. Biyoloji Böl.’nde araştırıcı olarak bulundu. Yeni insan genleri belirleme ve sistik fibrozis genetiği konularında çalışan Dr. Tolun halen Boğaziçi Üni. Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü’nde profesör ünvanı ile görev yapmaktadır.

3. Çankaya Evrim Günleri

29 Nisan 2007

Yer: Çankaya Belediyesi Çağdaş Sanatlar Merkezi

1. Açılış

2 Vektörel Hastalıkların Evrimi

Uz. Bio. Kahraman İpekdal (Hacettepe Üniversitesi)

3. Direncin Evrimi

Dr. Meral Kence (Orta Doğu Teknik Üniversitesi)

4. Evrimsel Berim

Dr. Göktürk Üçoluk (Orta Doğu Teknik Üniversitesi)

5. Biyokimyasal Evrim

Dr. Haluk Ertan (İstanbul Üniversitesi)

2002 yılında lisans eğitimini ve 2005 yılında da yüksek lisans eğitimini Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü’nde tamamlayan Kahraman İpekdal, Çam Kese Böceği’nin melezleşme ekolojisi konulu doktora çalışmasına da aynı kurumda Ekolojik Bilimler Araştırma Laboratuarında devam etmektedir. 2006 yılında Ankara Büyükşehir Belediyesi Zararlı Mücadele Projesi koordinatör yardımcılığını yürüten İpekdal, ülkemizde vektörle mücadele konusunda yürütülen çok sayıda projede görev almıştır. Aynı zamanda Evrim Çalışma Grubu kurucu üyelerindendir.

Dr. Haluk Ertan

Lisans derecesini İstanbul Üniversitesi Biyoloji Bölümü’nden alan Ertan, doktora derecesini de İstanbul Üniversitesi Moleküler Biyoloji Anabilim Dalı’nda tamamlamıştır. Çalışma konuları bakteri metabolizması, enzim teknolojisi, moleküler evrim ve arke biyolojisi olarak özetlenebilecek hocamızın çalışmaları akademik çalışmalarla sınırlı kalmıyor. Çok sayıda platformda konuşmalar yapan, dergi ve gazetede yazıları yayımlanan Haluk Ertan bilim ve evrim karşıtlığı ile mücadelede ülkemizde önde gelen isimlerdendir.

Dr. Aykut Kence

Bu ePosta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

Aykut Kence evrim kuramının ülkemizde başı çeken savunucularındandır. Hem akademik çalışmalarıyla, sayısız kitap çevirileriyle kurama bilimsel anlamda katkıda bulunmaktadır, hem de sayısız toplumsal platformda bilimi bilim karşıtlarına karşı savunmuş, yıllarını bu davaya adamıştır. Aykut hocamıza Çankaya Evrim Günleri'nin düzenlenmesindeki katkıları için bir kez daha teşekkür ediyoruz.